Sık sorulan sorular

Teknik sorular

Verileriniz nerede duruyor, onları kim görebilir, Noor nasıl çalışıyor ve bir şey ters giderse ne olur

amana’yı tanıtılan biri çoğu zaman önce işlevleri değil, güveni sorar. Burada yönetim kurullarının, veri koruma sorumlularının ve BT sorumlularının bize en sık sorduğu teknik soruların yanıtları var. Neyi taahhüt ettiğimiz bağlayıcı olarak sözleşmelerimizde yazar; yanıtlar oraya yönlendirir.

Noor ve yapay zekâ

Noor’un arkasında hangi yapay zekâ var?

Noor, Avrupalı bir yapay zekâ üreticisi olan Mistral’in açık dil modellerini kullanır. Ancak bunları üretici değil, Fransız bir bulut sağlayıcısı olan Scaleway, Avrupa’daki veri merkezlerinde çalıştırır. Konuşulanı metne çevirme işini de Scaleway yapar. Yani istekleriniz ne modellerin üreticisine ne de AB dışındaki bir yapay zekâ sağlayıcısına gider.

Yapay zekâ bizim verilerimizle eğitiliyor mu?

Hayır. Scaleway bize sözleşmeyle, istekleri ve yanıtları işlendikten sonra saklamayacağını, eğitimde kullanmayacağını ve modellerin üreticilerine aktarmayacağını taahhüt eder. Yani modeller sorularınızdan öğrenmez. amana’nın kendisi de model eğitmez.

Veri işleme sözleşmesi

Noor neleri görebilir?

Yalnızca soran kişinin kendisinin görebildiklerini. Noor, tam olarak o kişinin yetkileriyle ve o anki görünümünde çalışır. Örneğin yalnızca gençlik grubuna bakan biri, Noor üzerinden mali rakamlara ulaşamaz. Noor başka bir kuruluşun verilerini asla görmez.

Noor kendi başına bir şey değiştirebilir veya gönderebilir mi?

Hayır. Noor hazırlar, kararı insan verir. Bir şeyi değiştiren her işlemi Noor önizleme olarak gösterir. İşlem ancak yetkili bir kişi görünür biçimde onayladığında yapılır ve diğer her değişiklik gibi değişiklik kaydında yer alır.

Noor ile konuşmalarımız saklanıyor mu?

Noor’a sorduğunuz serbest sorular amana tarafından saklanmaz. Bir konuşma, Noor’un hazırladığı bir işleme, örneğin bir duyuruya aitse, nasıl oluştuğu anlaşılsın diye işlemle birlikte kalır; işlemin bitmesinden 90 gün sonra içeriği boşaltılır. Faturalandırma için yalnızca Noor’un ne kadar kullanıldığını sayarız, ne sorulduğunu değil.

Verileriniz nerede duruyor

Verilerimiz nerede saklanıyor?

İşletim, veri tabanları, dosyalar ve e-posta gönderimi, Fransız bir bulut sağlayıcısı olan Scaleway’de, Fransa’daki veri merkezlerinde çalışır. Şifreli ikinci yedek, ikinci ve bağımsız bir sağlayıcı olan Hetzner’de, Almanya’dadır. Her iki sağlayıcı da sözleşmeyle bizimle aynı veri koruma yükümlülüklerine bağlıdır.

Verilerimizi hangi hizmet sağlayıcılar işliyor?

Bunun için iki sağlayıcıyla çalışıyoruz: işletim, e-posta gönderimi ve Noor için Scaleway; şifreli ikinci yedek ve destek posta kutularımız için Hetzner. Hizmetin, yerin ve etkilenen verilerin yer aldığı tam liste sözleşmededir. Yeni bir sağlayıcı eklenirse bunu en az 14 gün önceden duyururuz. Bu, yapılmış ama henüz kapalı tutulan hizmetler için de geçerlidir; örneğin doğrudan banka bağlantısı ve WhatsApp üzerinden gönderim.

Veri işleme sözleşmesi

Veriler ABD’ye gidiyor mu?

Kuruluşunuz adına veri işleme AB içinde gerçekleşir. Web uygulaması üçüncü taraflardan yazı tipi, betik veya izleyici yüklemez. İsteyen Google hesabıyla giriş yapabilir; bu giriş o zaman Google’da gerçekleşir. İstemeyen e-posta adresi ve parola kullanır.

amana kendi sunucularını mı işletiyor?

Hayır, kendi sunucu odalarımız yok; Scaleway ve Hetzner’in veri merkezlerini, onların giriş denetimleriyle birlikte kullanırız. Üretim ve geliştirme tamamen ayrıdır: ayrı küme, ayrı veri tabanları, ayrı oturum açma, ayrı depolama. Tanıtımlar yalnızca uydurma bir kuruluşla yapılır. amana’yı kendinizin işletebileceği bir paketi şu anda inceliyoruz.

Kim neyi görebilir

Başka bir kuruluş bizim verilerimizi görebilir mi?

Hayır. Her kuruluşun kendine ait, ayrı bir alanı vardır. Tüm veriler kuruluşunun kimliğini taşır ve sunucu her istekte, kişinin bu kuruluşa ait olup olmadığını ve gerekli yetkiye sahip olup olmadığını denetler. Yeni bir arayüz, açıkça bir yetki denetimi alana kadar kapalıdır; kodda her değişiklikte otomatik testler de başka kuruluşlara ulaşılamadığını denetler.

Kimin neyi görebileceğini nasıl belirleriz?

Kendi verdiğiniz roller üzerinden. Okumak, değiştirmek, kayıt girmek, iptal etmek ve silmek ayrı yetkilerdir; finans, banka verileri ve üye verileri için ayrı ayrı. Başkanlık, kasa, kasa denetimi (yalnızca okuma) ve üye yönetimi gibi şablonlar hazırdır; ayrıca kendi rollerinizi oluşturursunuz. Yetkiler tek bir kasaya, bir projeye veya bir gruba da sınırlanabilir. Birinin birden fazla rolü varsa yetkileri birlikte geçerli olur.

amana verilerimizi görebilir mi?

Uygulamada hayır: amana çalışanlarının orada kuruluşunuzun verilerine erişimi yoktur. Ama sunucu işleten herkes teknik olarak sistemlere ulaşabilir ve bunu açıkça söylüyoruz. amana’da bu erişim yalnızca genel müdürlüktedir; yalnızca herkese açık olmayan yollardan, iki faktörlü oturum açmayla ve yazılı gizlilik yükümlülüğüyle. Yalnızca işletim, yedekleme ve hata giderme için ve yalnızca sizinle yaptığımız sözleşme çerçevesinde kullanılır.

Veri işleme sözleşmesi

Oturum açma nasıl korunuyor?

Oturum açma, OpenID Connect standardına göre çalışan ayrı bir oturum açma hizmetiyle yapılır; amana parolaları kendisi saklamaz. Herkes ikinci faktör olarak bir kimlik doğrulayıcı uygulama kurabilir. Para, erişim, yayımlanan içerik, gönderim veya gizli bilgilerle ilgili yetkileri olanlar bunu kurmak zorundadır: ikinci faktör olmadan tam da bu yetkiler askıda kalır. Tekrarlanan hatalı denemelerden sonra bir sonraki denemeye kadar bekleme süresi uzar.

Kimin neyi değiştirdiğini görüyor muyuz?

Evet. Merkezî bir değişiklik kaydı, kimin ne zaman ne yaptığını tutar: kayıtlarda, belgelerde, banka bağlantılarında, dışa aktarmalarda, roller ve yetkilerde, onaylarda, gönderimlerde, üye verilerinde ve oturum açmalarda. Üye verilerinde değerler değil, hangi alanların değiştiği yazılır. Kayıtlar sonradan değiştirilemez.

Yedekleme ve kesinti

Verilerimiz nasıl yedekleniyor?

İki kat. Günde bir kez işletici veri tabanlarını yedekler ve yedeği 7 gün saklar. Bunun yanında her saat Almanya’daki Hetzner’e şifreli bir ikinci yedek gider: saatlik olanlar 30 gün, ayrıca her gün için biri 90 gün, her ay için biri 366 gün saklanır. Bu harici yedeklerin her biri 30 gün boyunca silinmeye karşı kilitlidir, bizim için de.

Hizmet tanımı

Hetzner yedeklerimizi okuyabilir mi?

Hayır. İkinci yedek, kümemizden çıkmadan önce şifrelenir. Kümenin onu yazmakta kullandığı anahtar bile onu ne okuyabilir ne silebilir.

Bir kesintide ne kadar veri kaybolabilir?

En fazla bir saatlik değişiklik. Kesintiden sonra bir iş günü içinde geri yükleriz. Geri yükleme tam olarak denenmiştir, her hafta otomatik bir geri yükleme testi çalışır ve günde birkaç kez ikinci yedeğin ulaşıp ulaşmadığını otomatik olarak denetleriz.

Hizmet tanımı

Yalnızca bizim kuruluşumuz eski bir duruma dönebilir mi?

Evet, sizin başvurunuzla. Seçilen yedeği yalnızca bu iş için oluşturulmuş ayrı bir veri tabanına yükleriz, yalnızca kuruluşunuzun verilerini alırız ve veri tabanını sonra atarız. Diğer kuruluşlar bundan etkilenmez. Öncesinde bununla neyin değişeceğini anlatan bir rapor alırsınız.

amana’ya ne kadar güvenilir ulaşılır?

Hedefimiz takvim ayında yüzde 99. Bir sunucu düğümü çökerse otomatik olarak değiştirilir. Güncellemeleri mümkünse saat 8 ile 22 dışında yayına alırız; daha uzun planlı bir kesintiyi en az iki iş günü önceden duyururuz. Destek ekibimiz bir iş günü içinde yanıt verir ve arızalara destek saatleri içinde 8 saat içinde müdahale eder.

Hizmet tanımı

Veri koruma

amana GDPR’yi nasıl ele alıyor?

Kuruluşunuz üyelerinin verilerinden sorumlu kalır, amana bunları yalnızca sizin adınıza işler. Temeli, AB Komisyonu’nun standart sözleşme maddelerine göre yapılan bir sözleşmedir; teknik ve kurumsal önlemlerimizi ve tüm hizmet sağlayıcıların listesini içerir. Kuruluşunuzun bir yöneticisi bunu uygulamada kabul eder. İşlemenin hukuki dayanağını sorumlu olarak siz belirlersiniz; çoğunlukla bu üyeliktir.

Veri işleme sözleşmesi

Üye verilerimiz çoğu zaman dini gösteriyor. Bu dikkate alındı mı?

Evet, tam da bu yüzden böyle karar verdik: işletim, yedekleme ve Noor yalnızca AB’deki sağlayıcılarda çalışır, yetkiler ince ayrılmıştır, gizli bilgileri gören ikinci faktöre ihtiyaç duyar ve teknik kayıtlar isim yerine kimlik numaraları içerir. Bir veri koruma etki değerlendirmesi için talep üzerine size bir yardımcı belge sunarız.

Bilgi talebi ve silme taleplerini nasıl yanıtlarız?

Doğrudan uygulamada. Her üye için bir bilgi dışa aktarması vardır, düzeltmeyi ve silmeyi kendiniz yapabilirsiniz. Böyle bir talep bize ulaşırsa hemen yöneticilerinize iletiriz.

Silinen verilere ne olur?

Silinen bir üye 30 gün boyunca geri getirilebilir, sonra silinir. Kuruluşunuzun saklaması gereken belgeler, örneğin makbuzlar ve defterler, süreleri bitene kadar kilitli olarak kalır. Silinen veriler yedeklerden en geç 366 gün sonra çıkar.

amana WhatsApp üzerinden nasıl mesaj gönderiyor?

WhatsApp üzerinden gönderim yapıldı, ama henüz açılmadı. Açıldıktan sonra mesaj yalnızca, sahibi tam da o numara için onay vermiş numaralara gider. İçe aktarma veya bir üyenin eklenmesi asla onay oluşturmaz; “Dur” yazan ya da numarasını değiştiren artık mesaj almaz.

Ayrılsak bile verilerimize her zaman ulaşabilir miyiz?

Evet. İstediğiniz zaman tüm verilerin ZIP dosyası olarak dışa aktarımını indirebilirsiniz: tablolarınız CSV olarak ve tüm özgün dosyalar. Ayrılırken aynı dışa aktarımı alırsınız ve kuruluşunuz 90 gün devre dışı kalır; bu sürede ayrılıştan vazgeçebilirsiniz. Sonrasında kuruluşunuzun tüm verilerini sileriz.

Hizmet tanımı

Teknik ve geliştirme

amana neyle yapıldı?

Sunucu, Spring Boot ile Java’da yazılmıştır ve PostgreSQL veri tabanlarında saklar. Uygulama Flutter ile yapılmıştır ve bilgisayarda, tablette ve telefonda tarayıcıda çalışır. Hepsi birlikte Scaleway’de Kubernetes içinde çalışır. Tarayıcı ile platform arasındaki bağlantı HTTPS ile şifrelenir.

Kaynak kod nerede duruyor?

Herkese açık bir kod barındırıcısında değil, Almanya’da Hetzner’deki kendi GitLab sunucumuzda. Her gece ayrıca şifreli olarak yedeklenir. İşletim için erişim bilgileri kodda değil, işletim ortamında korunarak durur.

Bir güncellemenin hiçbir şeyi bozmadığından nasıl emin oluyorsunuz?

Her değişiklik otomatik testlerden geçer; bunların arasında hiçbir kuruluşun başkasının verilerine ulaşamadığının denetimi de var. Her gece ayrıca tam ve çalışan bir ortama karşı testler çalışır. Her yayından önce üretimin yapılandırması denetlenir, böylece kapatılmış işlevler kapalı kalır. Güvenlik bulgularını bir listede tutarız; bir bulgu ancak bir test ya da kanıtla giderilmiş sayılır.

Bir şey kurmamız veya güncellememiz gerekiyor mu?

Hayır. amana tarayıcıda çalışır, app.amana-app.com adresinden giriş yaparsınız. Güncellemeleri merkezden yayına alırız, herkes her zaman aynı sürümle çalışır.

Almanya’da defterler ve belgeler

Defterler ve belgeler nasıl izlenebilir kalıyor?

Bir kayıt, girildikten sonra yeniden yazılamaz veya silinemez. Düzeltmeler ayrı bir ters kayıt olarak iptal yoluyla yapılır; asıl kayıt yerinde kalır. Kayıtlar her mali yıl için ardışık numaralanır ve bir sağlama toplamıyla zincirlenir; böylece sonradan yapılan bir değişiklik denetimde göze çarpar. Bir mali yılın kesinleştirilmesi iki kişi gerektirir; sonrasında veri tabanı o yıl için artık hiçbir değişikliği kabul etmez.

Belgeler ne kadar süre saklanıyor?

Makbuzlar, defterler, resmî bağış makbuzları ve ödeme belgeleri yılın sonundan itibaren 10 yıl. Belgeler sürümlenmiş olarak depoda durur ve bu süre boyunca değiştirilmeye ve silinmeye karşı kilitlidir. Bir kayda bağlı belge, iptalden sonra bile orada kalır.

Vergi danışmanımız verilerle çalışabilir mi?

Evet. Kayıtlar DATEV biçiminde danışmana gider; hâlâ açık ciro, belge veya hesap varsa dışa aktarma kilitlidir. Bir iptal, orada kendi gününde ayrı bir ters kayıt olarak yer alır. Bir denetim için veri dışa aktarması, tüm kayıtları durumları, sağlama toplamları ve dosyaların bir açıklamasıyla birlikte verir.

Muhasebeyi dışarıdan biri denetledi mi?

Bir vergi danışmanlığının veya denetim kuruluşunun onayı henüz yok. Bu yüzden denetim mühürleriyle reklam yapmıyoruz, amana’nın nasıl çalıştığını anlatıyoruz. Pilottaki kuruluşlar amana’yı mevcut muhasebelerinin yanında paralel kullanır ve vergi danışmanları gerçek bir ayda onlara uyup uymadığını inceler. Bu deneme çalışmasına eşlik ediyoruz.