Voor elkaar instaan
Waarom amana drie prijzen heeft en toch maar één pakket
We hadden het ons makkelijker kunnen maken. Een kleine versie voor kleine gemeenschappen, een grote voor grote, en wie weinig betaalt, krijgt weinig. Zo doe je dat.
Wij doen het niet zo. Om een reden die ouder is dan elk verdienmodel.
De gemeenschap die het minst heeft, heeft het meest nodig
Juist de gemeenschap die zich geen software kan veroorloven, is die waar een vrijwilliger ’s nachts bijdragen in een spreadsheet bijwerkt. Waar de penningmeester vóór de controle bonnetjes in schoenendozen zoekt. Die geen verantwoording van subsidie indient omdat niemand weet hoe dat moet, en daardoor subsidie misloopt.
Haar een ingeperkte versie geven zou betekenen: wie het al zwaar heeft, blijft het zwaar hebben. Dat zou het tegendeel zijn van waarvoor we begonnen zijn.
Het principe heeft een naam: Takaful
Takaful (تكافل) betekent voor elkaar instaan. Geen giften of aalmoezen van bovenaf, maar elkaar dragen als gelijken. In het islamitisch recht is het de basis van solidaire zekerheid: velen leggen samen, zodat één in nood wordt opgevangen zonder dat iemand eraan verdient.
Precies dat is ons prijsmodel. De gemeenschap in de grote stad met 800 leden draagt mee aan de gemeenschap op het platteland met 20. Niet uit medelijden, maar omdat beide hetzelfde werk doen.
تَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ
Help elkaar in goedheid en godsvrucht.
Het vers zegt niet: help de zwakken. Het zegt: help elkaar. Daarin zit het hele verschil.
Wie betaalt, betaalt voor iemand die hij nooit zal zien
وَيُؤْثِرُونَ عَلَىٰ أَنفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ
En zij geven hun de voorkeur boven zichzelf, ook al verkeren zij zelf in nood.
Het vers beschrijft de Ansār van Medina, die deelden voordat het hun gevraagd werd. Wie bij amana de 99 € betaalt, betaalt niet alleen voor zichzelf. Hij betaalt ervoor dat een gemeenschap die hij nooit zal leren kennen haar boekhouding op orde brengt.
Waarom gratis ook gratis blijft
إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنكُمْ جَزَاءً وَلَا شُكُورًا
Wij geven jullie alleen omwille van God. Wij willen van jullie geen beloning en geen dank.
We zeggen dat niet om bescheiden over te komen. We zeggen het omdat het de voorwaarde is waaronder Meedoen blijvend gratis blijft. Geen reclame, geen gegevensverwerking voor eigen gewin, geen betaalmuur achteraf. Wie niets betaalt, is ons niets verschuldigd, zelfs geen dank.
Wat er van een bijdrage wordt
مَّثَلُ الَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِي كُلِّ سُنبُلَةٍ مِّائَةُ حَبَّةٍ
Wie zijn bezit besteedt op de weg van God, is als een korrel die zeven aren voortbrengt, in elke aar honderd korrels.
Eén korrel, zevenhonderd. Zo rekent geen koopman. Maar precies zo werkt het: uit één bijdrage ontstaat een gemeenschap die haar subsidie terugvindt, een jongerengroep die echt samenkomt, een bestuur dat niet opgeeft.
Wat dat in de praktijk betekent
- Niemand hoeft zich te verantwoorden. Geen inkomenstoets, geen bankafschriften, geen bewijsstukken. Jullie kiezen zelf welke weg bij jullie past.
- Het pakket is overal hetzelfde. Geen vergrendelde functies, geen watermerk, geen aanwijzing welke weg jullie gekozen hebben. In amana zie je het aan niemand.
- De weg staat in beide richtingen open. Groeit jullie gemeenschap, dan dragen jullie mee. Wordt het krap, dan betalen jullie minder of niets. Eén telefoontje is genoeg, geen opzegtermijn. Een wijziging geldt vanaf de volgende maand; de betaalde maand gebruiken jullie nog tot het einde.
- We verdienen er niet slecht aan, maar later. Dat is eerlijker gezegd dan verzwegen: we dragen de kosten voor kleine gemeenschappen mee omdat we geloven dat ze groeien. En omdat we het ook zouden doen als ze niet groeien.
Uiteindelijk een eenvoudige rekensom
We zouden meer kunnen verdienen als we kleine gemeenschappen slechtere software verkochten. We hebben daar niet voor gekozen.
Niet omdat we geen bedrijf zijn, maar omdat we er een willen zijn dat je over veertig jaar nog met een gerust geweten kunt aanbevelen.